Thông tin quan trọng cần biết về vi khuẩn C.acnes gây mụn trứng cá

18/12/2021 21:48 | : 3179

Vi khuẩn Cutibacterium Acnes (hay C.acnes) có khả năng gây ra hiện tượng mụn trứng cá và có một tác động tiêu cực đối với nhiễm trùng xương hay nhiễm trùng dịch não tủy. Cụ thể hơn, đây là loại vi khuẩn gì?

Tổng quan về vi khuẩn Cutibacterium Acnes

C.acnes là vi khuẩn gram dương thuộc hệ vi sinh bình thường ở vùng da, khoang miệng, ruột già, kết mạc và ống tai ngoài. Ở người trưởng thành, C. acnes là vi sinh vật chiếm ưu thế trong hệ vi sinh ở các vùng da tiết bã nhờn trên mặt và nhiều bộ phận khác. Đặc biệt, trong giai đoạn dậy thì, một nhóm nhiều loại vi khuẩn có hại trên bề mặt da tăng lên đáng kể, trong đó bao gồm Cutibacterium Acnes.

Trước đây, C.acnes có tên gọi là Propionibacterium Acnes, tuy nhiên, gần đây, người ta phát hiện chủng vi khuẩn này đã có những thay đổi về tính thích nghi của bộ gen. Do đó, chúng được đổi tên thành Cutibacterium Acnes để phân biệt với các loài Propionibacteria khác.

C.acnes lần đầu tiên được phát hiện là nguyên nhân gây ra mụn trứng cá vào năm 1896. Khoảng 85% dân số bị mụn trứng cá nhỏ trong độ tuổi 12 tuổi đến 24 tuổi đều có liên quan đến loại vi khuẩn này.

Số lượng và hoạt động của vi khuẩn C.acnes thay đổi tùy theo nguồn oxy, chất dinh dưỡng và mức độ pH của da. Cũng cần lưu ý rằng, không phải loại mụn trứng cá nào cũng gây ra bởi C.acnes.

Bên cạnh đó, C.acnes cũng có liên quan đến sinh lý bệnh của ung thư, viêm nội tâm mạc nhiễm trùng…

Hoạt động của vi khuẩn C.acnes liên quan đến mụn trứng cá

C.acnes phát triển trong môi trường giàu lipid trong nang lông, nhiệt độ phát triển tối ưu dao động từ 30 độ C đến 37 độ C. Các vi khuẩn C.acnes có thể kích thích hoạt động enzyme gây viêm. Chúng cũng góp phần vào sự hoạt động của mụn trứng cá ở một số bệnh nhân, thông qua đó kích hoạt sự biểu hiện của các gen đáp ứng miễn dịch. Các chất trung gian gây viêm dẫn đến tổn thương mụn trứng cá do C.acnes gây ra bao gồm:

➡️ Lipase: enzyme phân hủy chất béo.

➡️ Protease: enzyme phân hủy và phá vỡ protein.

➡️ Hyaluronate lyase: enzyme phân hủy chất nền của da.

➡️ Phosphatase: enzyme phân hủy phosphate.

➡️ Cytokine.

Trong đó, các lipase có thể chuyển đổi chất béo trung tính trong bã nhờn thành các acid béo tự do. Các acid béo tự do này làm tăng sự kết tụ của vi khuẩn trong các ống bã nhờn. Do đó, sự xâm chiếm của các ống dẫn nhiều hơn. Vì vậy, nhiều vi khuẩn có hại sẽ xâm nhập vào vùng da xung quanh, gây viêm và hình thành mụn trứng cá.

Bên cạnh đó, Hyaluronate lyase lại là enzyme phổ biến có khả năng gây suy giảm HA trên da, khiến độ ẩm da bị ảnh hưởng đáng kể.

Cơ chế bệnh sinh của mụn trứng cá liên quan đến C.acnes

C.acnes được xem là một vi khuẩn rất thường trực trong hệ vi sinh vật của da, có liên quan đến tình trạng viêm da và mụn trứng cá. 3 yếu tố sinh lý bệnh của mụn trứng cá liên quan đến C.acnes gồm:

➡️ Tăng tiết bã nhờn.

➡️ Tăng sừng hóa của đơn vị tiết bã nhờn.

➡️ Viêm da.

Sự xâm nhập của C.acnes trên da là một yếu tố nguy cơ, nhưng không đủ để hình thành mụn trứng cá. Trên thực tế, C.acnes chiếm ưu thế trong hệ vi sinh của các đơn vị lông mao, và không có sự khác biệt về số lượng C.acnes trên da của bệnh nhân bị mụn trứng cá và bệnh nhân có làn da khỏe mạnh. Vì vậy, có thể thấy không phải C.acnes nào cũng gây ra tình trạng mụn trứng cá trên da.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng: C.acnes có nhiều loại, trong đó, khi chủng phylotype IA1 của C.acnes chiếm ưu thế so với những chủng còn lại, khả năng mụn trứng cá bị viêm nhiễm nặng sẽ cao hơn rất nhiều.

Đối với mụn trứng cá, mục tiêu hoạt động của C.acnes là điều chỉnh sự biệt hóa của các tế bào sừng và làm tăng tình trạng viêm tại chỗ,

Điều trị vi khuẩn C.acnes như thế nào?

Trong nhiều thập kỷ nay, thuốc kháng sinh đã được sử dụng nhiều trong việc tiêu diệt vi khuẩn Cutibacterium Acnes. Tuy nhiên, một tình trạng đáng báo động là chủng vi khuẩn này đã kháng kháng sinh và đây là vấn đề của toàn thế giới trong những năm gần đây. Điều này được giải thích vì các chủng C.acnes đã có khả năng tạo ra màng biofilm bảo vệ và loại màng này có thể chống lại sự tấn công của kháng sinh.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy, sự phân bố khả năng kháng kháng sinh của C.acnes đối với những loại kháng sinh đã qua sử dụng là vô cùng rộng rãi, chủ yếu hướng đến những loại kháng sinh được sử dụng phổ biến nhất để điều trị mụn trứng cá. Cụ thể hơn, 5 loại kháng sinh mà C.acnes chống lại được gồm:

➡️ Erythromycin

➡️ Clindamycin

➡️ Doxycycline

➡️ Trimethoprim / sulfamethoxazole

➡️ Tetracycline

Điều này cho thấy, điều trị bằng kháng sinh đối với C.acnes đã không còn tác dụng. Cách hiệu quả và có tác dụng lâu dài là điều chỉnh lại môi trường sống của chúng, cân bằng lại số lượng của chúng trên da, không cho chúng có cơ hội sinh sôi nảy nở quá nhiều. Đó là lý do chúng ta cần làm sạch dầu nhờn dư thừa trên da và đưa oxy vào nang lông.